Halaman ini tentang Maulana Mohammad Ismail, ayahanda Maulana Ilyas, pengasas Jemaah Tabligh.

Awal kehidupan Maulana Mohammad Ismail

Di pinggir Delhi, berhampiran makam Khwaja Nizamuddin, tinggal seorang soleh di rumah atas pintu gerbang merah bangunan bersejarah Chaunsath Khamba. Namanya Maulana Mohammad Ismail.

Keluarganya Sheikh Siddiqui Jhanjhana dan Kandhla, terkenal turun-temurun dengan ketakwaan dan ilmu, serta dihormati jiran. Salasilahnya bertemu salasilah Mufti Ilahi Bakhsh pada Molvi Mohammad Sharif, enam keturunan di atas mereka.

Salasilah Maulana Mohammad Ismail

Maulana Mohammad Ismail anak kepada Ghulam Husain, anak kepada Hakim Karim Bakhsh, anak kepada Hakim Ghulam Mohiuddin, anak kepada Molvi Mohammad Sajid, anak kepada Molvi Mohammad Faiz, anak kepada Molvi Mohammad Sharif.

Molvi Mohammad Sharif pula anak kepada Molvi Mohammad Ashraf, anak kepada Sheikh Jamal Mohammad Shah, anak kepada Sheikh Baban Shah, anak kepada Sheikh Baharuddin Shah, anak kepada Molvi Mohammad Sheikh, anak kepada Sheikh Mohammad Fazil, anak kepada Sheikh Qutb Shah.

Mufti Ilahi Bakhsh

Mufti Ilahi Bakhsh antara murid Shah Abdul Aziz Dehlavi yang paling cemerlang. Beliau guru, pengarang dan ahli fiqah yang ulung, juga tabib Unani bertaraf tinggi yang menguasai ilmu aqli dan naqli.

Beliau mahir bersyair Arab, Parsi dan Urdu, seperti dalam syarahan Banad Su'ad yang mengungkapkan setiap baris Hazrat K'ab dalam syair ketiga-tiga bahasa itu. Daripada kira-kira 40 buah kitab Arab dan Parsi tulisannya, Shiyamul Habib dan Mathnawai Maulana Rum Ka Tamil lebih masyhur.

Beliau berbai'ah (ikrar kesetiaan kepada seorang guru rohani) di tangan Shah Abdul Aziz. Keikhlasannya jelas: walaupun Mufti Ilahi Bakhsh sendiri pembimbing rohani termasyhur, selepas gurunya wafat beliau tidak segan berbai'ah dan berguru dengan timbalan muda gurunya, Syed Ahmad Syahid, yang kira-kira 38 tahun lebih muda.

Mufti Ilahi Bakhsh lahir pada 1748 dan wafat pada 1831, berusia 83 tahun. Semua anak dan cucunya ulama berwibawa; ilmu dan kesolehan ciri keluarga itu.

Mathnawi Molvi Abul Hasan, Gulzar-i-Ibrahim, sebahagian daripada karya terkenal Bahr-i-Haqiqat, ialah syair berperasaan rohani yang jarang ada dan hingga baru-baru ini amat popular. Anak Mufti, Molvi Nurul Hasan, dan empat cucunya, Molvi Ziaul Hasan, Molvi Akhbar, Molvi Sulaiman dan Hakim Molvi Ibrahim, masyhur sebagai pewaris yang layak bagi nenek moyang mereka.

Anak saudara Mufti Ilahi Bakhsh ialah Maulana Muzaffar Hussain. Cucu perempuan sebelah ibu Maulana Muzaffar Hussain dikahwinkan dengan Maulana Mohammad Ismail pada 30 Oktober 1868, perkahwinan keduanya.

Maulana Mohammad Ismail mengajar anak-anak Mirza Ilahi Bakhsh

Beliau mengajar anak-anak Mirza Ilahi Bakhsh, bukan Mufti Ilahi Bakhsh Kandhlawi. Nama hampir serupa, tetapi dua orang berbeza.

Mirza Ilahi Bakhsh sekerabat dengan Bahadur Shah Zafar, maharaja Mughal terakhir, dan tinggal di rumah atas pintu gerbang merah Chaunsath Khamba. Berhampiran ada masjid kecil dengan bangsal zink di depannya, yang menjadi ruang tamu Mirza Ilahi Bakhsh. Masjid itu kemudian dikenali sebagai Bangle Wali Masjid.

Maulana hidup tanpa dikenali. Mirza Ilahi Bakhsh pun tidak tahu kedudukannya yang tinggi, sehinggalah dia sendiri mengalami doa Maulana dimakbulkan Allah.

Sifat-sifat Maulana Mohammad Ismail

Ibadah, zikir, melayan musafir, mengajar Al-Quran dan memberi pengajaran agama sahajalah kerjanya. Apabila buruh kehausan lalu di situ, beliau menurunkan beban daripada kepala mereka, menimba air dari perigi dan memberi mereka minum.

Selepas itu beliau bersolat dua rakaat, bersyukur kepada Allah kerana diberi peluang berkhidmat kepada hamba-hamba-Nya, walaupun pada pandangannya dia tidak layak. Beliau telah mencapai tahap ihsan.

Beliau pernah meminta Maulana Rasheed Ahmad Gangohi mengajarnya suluk (bimbingan menyucikan jiwa). Jawab beliau: "Anda tidak memerlukannya. Anda sudah mencapai tujuan yang hendak dicapai melalui kaedah ini. Ia seperti orang yang telah membaca Al-Quran lalu berkata dia perlu membaca juga buku asas bahasa Arab kerana belum bermula dengannya."

Beliau gemar membaca Al-Quran. Hasrat lamanya, menggembala kambing sambil membacanya. Beliau sangat menjaga agar sebahagian ahli keluarga berjaga malam.

Anak keduanya, Maulana Yahya, belajar sehingga tengah malam. Kemudian Maulana sendiri bangun, dan Maulana Yahya pun tidur. Pada akhir malam, beliau mengejutkan anak sulungnya, Maulana Mohammad.

Beliau tidak pernah berdendam. Beliau begitu terlepas daripada dunia sehingga hatinya terikat kepada semua orang. Semua yang bertemu kagum dengan ketakwaan, keikhlasan dan sifatnya yang tidak mementingkan diri.

Pemimpin kumpulan-kumpulan yang bertelagah di Delhi menghormati dan mempercayainya sama rata, padahal mereka begitu tidak sebulu sehingga tiada seorang pun mahu solat di belakang yang lain.

Hubungan Maulana Mohammad Ismail dengan Mewat

Hubungan dengan Mewat bermula pada zaman hayat beliau. Beliau keluar berharap menemui seorang Islam untuk dibawa ke masjid dan bersolat bersama. Beliau bertemu beberapa buruh Islam lalu bertanya ke mana mereka pergi.

"Kami pergi mencari kerja," jawab mereka.

"Berapa kamu jangka akan dapat?" tanya Maulana.

Buruh-buruh itu menyatakan upah harian yang lazim mereka terima. Maulana bertanya, "Jika saya beri jumlah yang sama di sini, apa gunanya pergi ke tempat lain?"

Mereka bersetuju. Maulana membawa mereka ke masjid dan mengajar solat dan Al-Quran, sambil membayar upah setiap hari dan menyibukkan mereka dengan pelajaran. Dalam beberapa hari mereka sudah biasa bersolat.

Itulah permulaan madrasah di Bangle Wali Masjid, dan buruh-buruh itu pelajar pertamanya. Selepas itu, kira-kira sepuluh pelajar Mewati sentiasa tinggal di madrasah, makan daripada rumah Mirza Ilahi Bakhsh.

Kewafatan Maulana Mohammad Ismail

Maulana Mohammad Ismail wafat pada 26 Februari 1898 di Khajoor Wali Masjid, Tiraha of Bahram, Delhi.

Pengiring jenazahnya begitu ramai sehingga buluh panjang diikat pada kedua-dua sisi keranda supaya lebih ramai dapat memikul. Namun, sepanjang tiga setengah batu dari Delhi ke Nizamuddin, ramai tidak berpeluang langsung. Orang Islam pelbagai aliran yang tidak pernah berhimpun turut serta.

Solat jenazah terpaksa dilakukan beberapa kali kerana kesesakan, dan pengebumian tertangguh.

Anak keduanya, Maulana Mohammad Yahya, menceritakan: "Abang saya, Maulana Mohammad, seorang yang sangat lembut hati dan suka membantu. Saya bimbang beliau menjemput seseorang mengimamkan solat jenazah, yang di belakangnya orang daripada aliran atau kumpulan lain enggan bersolat, lalu timbul keadaan tidak menyenangkan. Jadi saya melangkah ke hadapan dan berkata bahawa sayalah yang akan mengimamkan solat itu. Semua orang pun bersolat dengan aman, tanpa bantahan atau kekecohan."

Semasa penangguhan itu, seorang yang dihormati dan seorang lagi yang dikenali kerohaniannya melihat Maulana Mohammad Ismail dalam penglihatan berkata: "Hantarlah saya cepat. Saya berasa malu. Nabi Muhammad SAW sedang menunggu saya."

Anak-anak Maulana Mohammad Ismail

Beliau mempunyai tiga orang anak lelaki. Maulana Mohammad lahir daripada isteri pertama, manakala Maulana Yahya dan Maulana Ilyas daripada isteri kedua.

Isteri keduanya cucu perempuan sebelah ibu Maulana Muzaffar Hussain, yang dikahwini Maulana Mohammad Ismail selepas isteri pertamanya meninggal dunia.