Perubahan Maulana Saad terhadap manhaj Jemaah Tabligh tanpa kelulusan

Salah satu sebab kita diminta tidak mengikut Tabligh versi Maulana Saad ialah beliau mengubah manhaj asal kerja Tabligh tanpa mendapat kelulusan sesiapa. Perubahan yang disenaraikan di bawah ialah perubahan yang cuba dibawa beliau sebelum perpecahan pada 2014. Antara semuanya, yang paling besar ialah satu set pemikiran baharu yang akan membawa Jemaah keluar daripada Ahlus Sunnah Wal Jama'ah dan menjadikannya sebuah mazhab baharu.

Mengapa sesuatu perubahan perlu diluluskan

Setiap organisasi di dunia ini, sama ada perniagaan atau keagamaan, mempunyai cara tertentu untuk membuat perubahan. Tiada sesiapa boleh mengubah sesuatu sesuka hati tanpa kelulusan yang sewajarnya, kerana perbuatan itu mencetuskan perbalahan dan kekacauan dalam organisasi. Bacaan umum tentang bagaimana sesebuah organisasi meluluskan perubahan menjelaskan perkara ini.

Pemikiran Maulana Saad yang membawa keluar daripada Ahlus Sunnah Wal Jama'ah

Maulana Saad telah mengemukakan banyak pemikiran melampau. Pemikiran ini akan membawa Jemaah Tabligh keluar daripada Maslak Ahlus Sunnah Wal Jama'ah. Maslak di sini bermaksud jalan atau aliran pemikiran (mazhab). Senarai pemikiran tersebut, yang diambil daripada rakaman kenyataan beliau, boleh dibaca bersama himpunan fatwa terhadap beliau.

Jemaah Tabligh sejak dahulu berpegang pada Maslak Ahlus Sunnah Wal Jama'ah. Ia sentiasa berhubung dengan institusi Darul Uloom dan hanyalah satu gerakan di dalam Islam Sunni. Ia bukan mazhab Islam yang berasingan dan tidak akan menjadi sedemikian. Hal ini turut dinyatakan oleh Darul Uloom Deoband dalam fatwa 2016 mereka:

Jamaat-e-Tableegh ialah sebuah jemaah yang murni Deeni, yang tidak boleh dibiarkan bergerak dengan cara yang berasingan, dari segi pemikiran dan amalan, daripada majoriti Ummah dan para Akaabir. Ulama-e-Haq tidak mungkin sepakat dan tidak boleh berdiam diri terhadap sikap tidak menghormati para Ambiyaa' (AS), pemikiran yang menyeleweng, 'Tafsir Bir Raay' dan penjelasan mengikut hawa nafsu terhadap Ahaadeeth dan Aathaar, kerana pemikiran seperti ini akan menyebabkan seluruh kumpulan itu menyeleweng daripada jalan kebenaran, sebagaimana yang telah berlaku kepada sebahagian Jamaat Deeni dan Islaahi.

....

Jika tindakan segera tidak diambil, dikhuatiri sebahagian besar Ummah yang bernaung di bawah Jamaat Tableegh akan tunduk kepada penyelewengan dan mengambil rupa Firqah Baatilah

Sumber: Fatwa Darul Uloom Deoband, 2016

* Petikan di sini diterjemahkan sedekat yang mungkin dengan maksud asalnya. Untuk kata-kata yang tepat, sila rujuk teks asal.

Sehingga 2023, lebih 40 fatwa telah dikumpulkan terhadap Maulana Saad yang membantah pemikirannya yang salah. Sehingga 2023 juga, tiada sebuah pun fatwa yang datang daripada mana-mana Darul Uloom yang dihormati untuk mempertahankan beliau.

Perubahan 1: Pemikiran baharu di luar Ahlus Sunnah Wal Jama'ah

Inilah perubahan yang paling membimbangkan dan paling berbahaya daripada semuanya. Perkara ini telah dihuraikan di atas, tetapi diulang untuk pembaca yang hanya membaca sepintas lalu. Jemaah Tabligh sentiasa berpegang pada Ahlus Sunnah Wal Jama'ah, merupakan satu gerakan di dalam Islam Sunni dan tidak pernah menjadi sebuah mazhab. Ramai ulama telah mengecam pemikiran Maulana Saad. Lama-kelamaan, pemikiran ini akan menjadikan Jemaah sebuah mazhab baharu.

Maulana Ibrahim Dewla, ahli Syura Tabligh yang paling dihormati, menegaskan perkara yang sama dalam surat yang ditulisnya ketika meninggalkan Markaz Nizamuddin selepas tragedi 13 Ramadhan:

Jamaat Tableegh ini terikat dengan Maslak Ahlus Sunnah Wal Jama'ah dalam penjelasan dan tafsiran perkara-perkara Agama dan Syariah. Begitu juga, mereka terikat dengan Jamhoor Mufassirin dalam menyatakan Tafseer bagi mana-mana Ayah Al-Quran, Jamhoor Muhaddisin dalam menyatakan penjelasan bagi mana-mana Hadeeth, dan pendapat Jamhoor Fuqaha dalam membuat kesimpulan daripada kehidupan Nabi SAW dan para Sahabah RA

Sumber: Surat Maulana Ibrahim Dewla

* Petikan di sini diterjemahkan sedekat yang mungkin dengan maksud asalnya. Untuk kata-kata yang tepat, sila rujuk teks asal.

Sehingga 2023, lebih 40 fatwa telah dikumpulkan terhadap Maulana Saad, dan sebahagian daripada kenyataannya yang paling menyeleweng turut dihimpunkan. Selain itu, beliau ialah Amir mutlak dan anaknya dianggap sebagai pengganti. Dengan itu, Tabligh versi beliau kekal dikawal dalam satu keluarga, sesuatu yang disifatkan sebahagian orang sebagai pemujaan peribadi.

Perubahan 2: Muntakhab Ahadith dibaca dalam taleem berjemaah

Pada 2006, Maulana Saad secara terbuka menggalakkan orang ramai membaca kitab Muntakhab Ahadith dalam taleem ijtimai dan majlis-majlis. Beliau juga yang mendakwa menulis kitab itu.

Jemaah Tabligh sentiasa tegas tentang usool dan tatacaranya. Salah satu sebabnya ialah supaya orang tidak tersasar daripada Ahlus Sunnah Wal Jama'ah, terutama dalam cara agama ditafsirkan. Muntakhab Ahadith ialah kitab hadis terjemahan yang hampir tiada penjelasan. Kebanyakan orang ialah orang awam, bukan ulama. Maka kitab ini membuka jalan kepada tafsiran hadis rekaan sendiri yang berbahaya dan kepada orang yang berijtihad menetapkan hukum atas kuasa sendiri. Tiga sebab mengapa kitab ini tidak patut dibaca dihuraikan dalam tulisan berasingan di pautan tadi. Syura Alami tidak pernah meluluskan penggunaan kitab ini.

Perubahan 3: DTI menggantikan dakwah harian

Berdakwah setiap hari ialah salah satu kegiatan teras Jemaah Tabligh. Ahli digalakkan memperuntukkan sekurang-kurangnya dua setengah jam sehari untuknya. Mereka keluar bertemu penduduk kawasan sendiri dengan penuh keprihatinan terhadap mereka.

Pada 2014, Maulana Saad memperkenalkan DTI (Dakwah, Taleem, Istiqbal) sebagai amalan yang paling penting, menggantikan dakwah harian. Satu sesi DTI memerlukan sekurang-kurangnya tujuh orang. Satu kumpulan membaca taleem di dalam masjid, manakala kumpulan lain keluar dari masjid untuk menyeru orang ramai datang ke taleem itu.

Salah satu pemikiran Maulana Saad yang dipertikaikan ialah dakwaan beliau bahawa berdakwah di luar masjid bertentangan dengan sunnah. Dakwaan ini bercanggah dengan ijma, iaitu kesepakatan para ulama. Beliau menjadikan DTI amalan yang teratas dan menganggap dua setengah jam dakwah harian yang biasa sebagai lebih rendah.

Oleh sebab DTI ditekankan dengan begitu kuat, ada masjid yang meninggalkan terus dakwah tempatan mereka. Masjid-masjid itu berkumpul di sebuah masjid besar semata-mata untuk mencukupkan bilangan orang yang diperlukan DTI, lalu kerja di kawasan masing-masing terabai. Amalan ini juga tidak pernah diluluskan.

Perubahan 4: Jemaah tinggal lama di masjid

Jemaah Tabligh sejak dahulu mengehadkan tempoh tinggal di sesebuah masjid kepada tiga hari. Kadangkala empat hari apabila masa perjalanan dikira, dan pengecualian jarang berlaku.

Maulana Saad menjadikan tinggal di masjid selama mungkin sebagai perkara yang paling penting. Beliau berkata tinggal tiga hari yang biasa itu sia-sia dan tidak memberi hasil. Pandangan beliau, sesuatu jemaah patut tinggal di sesebuah masjid sehingga hasilnya kelihatan di kawasan itu.

Ahli jemaah ialah manusia biasa. Mereka mungkin ada tabiat yang kurang baik dan melakukan kesilapan kecil. Dalam tempoh tinggal yang panjang, tabiat dan kesilapan itu berulang dan disedari oleh penduduk setempat. Tidak lama kemudian, jemaah masjid itu mengadu kepada jawatankuasa masjid. Malangnya, amalan ini telah menyebabkan ramai masjid menutup pintu kepada jemaah Tabligh untuk selama-lamanya. Lebih daripada itu, Syura Alami tidak pernah meluluskan perubahan ini.

Perubahan 5: Jord untuk profesion dihentikan

Maulana Saad menghentikan jord, iaitu perhimpunan yang diadakan untuk profesion atau golongan tertentu, misalnya ahli perniagaan atau pekerja kereta api. Perhimpunan sebegini ialah cara yang baik untuk mengaitkan dakwah dengan bahagian-bahagian tertentu dalam masyarakat. Beliau berkata perhimpunan sebegini mewujudkan sikap berpuak dalam masyarakat. Syura Alami tidak pernah meluluskan penghentian ini.

Perubahan 6: Ibadah sepanjang malam ketika khurooj

Maulana Saad menggalakkan ibadah sepanjang malam ketika khurooj. Ahli jemaah bergilir-gilir dalam syif supaya sentiasa ada yang berjaga beribadah sepanjang malam.

Walaupun kedengarannya indah, amalan ini ada kelemahan yang serius. Mereka yang belum biasa tidak cukup tidur, lalu letih dan cepat marah pada siang hari. Orang yang keluar bersama jemaah buat pertama kali mungkin merasakannya beban dan tidak keluar lagi. Solat malam yang sunat mesti datang daripada diri sendiri dan tidak boleh dipaksakan. Syura Alami tidak pernah meluluskan amalan ini.

Perubahan 7: Malam Shabguzari

Malam Shabguzari juga dipanggil Shab-e-Juma. Maulana Saad tidak menggalakkan orang baharu dibawa ke majlis itu. Beliau menjadikannya malam fikr, iaitu malam prihatin terhadap kerja, yang ditetapkan khusus untuk pekerja lama dan bukan untuk membawa saudara baharu.

Ini langkah yang besar, kerana malam Shabguzari sejak dahulu ialah cara memperkenalkan saudara baharu kepada kerja dakwah. Perubahan seperti ini akan memusnahkan kerja tersebut. Syura Alami tidak pernah meluluskannya.

Perubahan 8: Ijtimak bulanan menggantikan mesyuarat bulanan

Dahulu, mesyuarat bulanan diadakan antara saudara-saudara. Ia diadakan untuk membincangkan keadaan semasa kerja (karguzari), pergerakan jemaah dan sasaran baharu (azaim).

Maulana Saad menukar mesyuarat yang ringkas ini menjadi ijtema, iaitu perhimpunan besar. Dalam perhimpunan itu beliau menekankan supaya bilangan ditunjukkan, orang ramai dijemput dan kehadiran dikira. Syura Alami tidak pernah meluluskan perubahan ini.

Perubahan 9: Setahun khurooj sebelum membaca Hayatus Sahabat

Maulana Saad mensyaratkan ulama menghabiskan setahun di jalan Allah sebelum mereka boleh membaca Hayatus Sahabat dalam program Shabguzari, iaitu program malam di Markaz. Syarat ini tidak pernah diluluskan.

Yang menghairankan, Maulana Saad sendiri tidak pernah meluangkan masa di jalan Allah, seperti yang dijelaskan dalam huraian tentang sama ada beliau pernah keluar jalan Allah. Walaupun begitu, beliau membaca Hayatus Sahabat setiap hari di Markaz Nizamuddin.

Perubahan 10: Lima bulan untuk orang India

Maulana Saad menetapkan peraturan ketat bahawa orang India yang keluar ke luar negara mesti menghabiskan lima bulan, bukan empat bulan seperti biasa. Perubahan besar ini tidak pernah diluluskan. Orang yang dahulunya meluangkan empat bulan setiap tahun berhenti berbuat demikian kerana merasakan bulan tambahan itu satu beban.

Di Pakistan pula, tujuh bulan disyaratkan bagi mereka yang keluar ke luar negara. Amalan Pakistan itu diluluskan melalui mesyuarat semasa hayat Maulana Yusuf, Amir kedua Tabligh, dalam senarai Amir Tabligh. Lima bulan untuk India pula tidak pernah diluluskan oleh Syura Alami.

Perubahan 11: Enam bulan setahun untuk pekerja aktif

Maulana Saad menggalakkan pekerja yang aktif memimpin supaya meluangkan enam bulan setahun dalam jemaah, bukan empat bulan. Beliau berkata empat bulan untuk orang biasa dan enam bulan untuk pekerja aktif. Syura Alami tidak pernah meluluskan perubahan ini.

Perubahan 12: Lima amaal masturat

Maulana Saad memperkenalkan lima amaal masturat, iaitu kerja kaum wanita, sebagai amalan yang paling penting untuk taleem yang diadakan di rumah. Lima amaal itu ialah mesyuarat, taleem, bacaan Al-Quran, perkongsian enam sifat dan tasykil.

Satu kelemahannya ialah kecenderungan memuatkan kesemua lima amaal itu ke dalam sesi taleem biasa yang hanya tiga puluh minit. Akibatnya, pembacaan kitab, yang menjadi sumber utama semangat rohani, semakin lama semakin pendek. Syura Alami tidak pernah meluluskan perubahan ini.