മദ്രസ തഅ്ലീമുദ്ദീൻ, ഇസ്പിംഗോ ബീച്ച്, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക മൗലാനാ സഅദിനെക്കുറിച്ച് നൽകിയ ഒരു ഫത്വയാണ് താഴെ കൊടുക്കുന്നത്.
ചോദ്യം
നിസാമുദ്ദീൻ ബംഗ്ലാവാലി മസ്ജിദിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥ ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാം. ലോകമെമ്പാടും ജമാഅത്തിന്റെ (മത പ്രബോധന) പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും, ഇത് കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലും രണ്ട് വീക്ഷണങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു വീക്ഷണം, പതിവ് രീതി അനുസരിച്ച് നിസാമുദ്ദീനിലേക്ക് സംഘങ്ങളെ അയക്കണം എന്നതാണ്. രണ്ടാമത്തെ വീക്ഷണം, നിസാമുദ്ദീൻ വിഷയം പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ അവിടേക്ക് സംഘങ്ങളെ അയക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം എന്നതാണ്.
ശുദ്ധമായ ശരീഅത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് മാർഗനിർദേശം നൽകുക.
ഉത്തരം
കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ മൗലാനാ മുഹമ്മദ് ഇല്യാസ് കാന്ധ്ലവി പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച ഈ ദഅ്വത്ത്, തബ്ലീഗ് പ്രവർത്തനം, ഈ നൂറ്റാണ്ടിൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് മതം കൊണ്ടുവരാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മത മാർഗത്തിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റിപ്പോയ എണ്ണമറ്റ ആളുകളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ഒരു മാർഗമായും, ലോകത്തിന്റെ നാല് കോണുകളിലുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് മാർഗദർശനത്തിന്റെയും ആത്മീയ അനുഗ്രഹത്തിന്റെയും ഉറവിടമായും ഇന്നും ഇത് തുടരുന്നു.
ഇക്കാരണത്താൽ, നിസാമുദ്ദീനിലെ ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണമായിരിക്കുന്നു. ഖുർആനിന്റെയും സുന്നത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൗലാനാ മുഹമ്മദ് ഇല്യാസ് സ്ഥാപിച്ച രീതിയിൽ, ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തോടെ ഈ പ്രവർത്തനം എങ്ങനെ തുടരാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് എല്ലാവരും ആശങ്കാകുലരാണ്.
എന്നിരുന്നാലും, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന്റെയോ, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ ഇബ്റാഹീം സാഹിബിന്റെയും ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ അഹ്മദ് ലാത്ത് സാഹിബിന്റെയും - ആരുടെ നേതൃത്വം പിന്തുടരണം എന്നത് മാത്രമല്ല വിഷയം. നിസാമുദ്ദീനിലേക്ക് പോകണോ വേണ്ടയോ എന്നത് മാത്രവുമല്ല വിഷയം. ഇത്തരം തീരുമാനങ്ങളൊന്നും പ്രശ്നം പരിഹരിക്കില്ല, കാരണം വിഷയത്തിന്റെ വേരുകൾ അതിലും ആഴത്തിലാണ്. ഐക്യം സൃഷ്ടിക്കുക എന്നത് തീർച്ചയായും അതീവ പ്രധാനമാണ്, എന്നാൽ ശരിയായ സമീപനം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ അത് സാധ്യമാകൂ.
ഇത്തരം സങ്കീർണമായ സാഹചര്യം നേരിടുമ്പോൾ, നമ്മുടെ പ്രവാചകൻ (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) ഒരു ഹദീസിൽ മാർഗനിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അലി (റ) ഉദ്ധരിക്കുന്നു, അദ്ദേഹം പ്രവാചകനോട് (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) ചോദിച്ചു, "ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രയാസകരമായ വിഷയം ഉണ്ടായാൽ ഞങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യണം?" പ്രവാചകൻ (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) മറുപടി പറഞ്ഞു, "കർമശാസ്ത്ര പണ്ഡിതരോടും ഭക്തരോടും കൂടിയാലോചിക്കുക, സ്വന്തമായ ഒരു തീരുമാനവും എടുക്കരുത്." (കൻസുൽ ഉമ്മാൽ: 2/344)
ഈ പ്രവാചക മാർഗനിർദേശത്തിന്റെ അന്തസ്സത്ത മനസ്സിൽ വെച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ പണ്ഡിതരും മുഫ്തിമാരും പുറപ്പെടുവിച്ച ഫത്വ ഞങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി പഠിച്ചു. ദാറുൽ ഉലൂം ദയൂബന്ദിൽ നിന്ന് ഒരു ഫത്വ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അത് റെക്ടർ ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ അബുൽ ഖാസിം സാഹിബ്, ഷെയ്ഖുൽ ഹദീസ് മൗലാനാ മുഫ്തി സഈദ് പാലൻപുരി സാഹിബ്, കൂടാതെ പന്ത്രണ്ടിലധികം മുതിർന്ന പണ്ഡിതരും ഒപ്പുവെച്ചതാണ്.
ദാഭേലിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ഫത്വ വന്നു, അത് ഹസ്രത്ത് മുഫ്തി അഹ്മദ് ഖാൻപുരി സാഹിബും ജാമിഅ ദാഭേലിലെ മറ്റ് നിരവധി അധ്യാപകരും ഒപ്പുവെച്ചതാണ്. അതുപോലെ, മസാഹിർ ഉലൂം സഹാറൻപൂരിൽ നിന്നും അതിലെ മുതിർന്ന അധ്യാപകരുടെ അംഗീകാരത്തോടെ ഒരു കത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
കൂടാതെ, ദാഭേലിലെയും മസാഹിർ ഉലൂമിലെയും അധ്യാപകർക്ക് പുറമെ, ഇന്ത്യയിലെ അതീവ ബഹുമാന്യനായ പണ്ഡിതൻ, നദ്വത്തുൽ ഉലമ ലക്നൗവിലെ പ്രൊഫസർ മൗലാനാ സൈദ് മസാഹിരി നദ്വി, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന് ഒരു വിശദമായ കത്ത് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്, അതിന്റെ ഒരു പകർപ്പ് ഞങ്ങളുടെ പക്കലുമുണ്ട്. ഈ എഴുത്തുകളെല്ലാം സൂക്ഷ്മമായി പഠിച്ചതിന് ശേഷം, ഈ പ്രമുഖ പണ്ഡിതരും വലിയ മുഫ്തിമാരും എത്തിച്ചേർന്ന നിഗമനത്തോട് ഞങ്ങൾ യോജിക്കുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിലെ പ്രധാന സങ്കീർണത, സദസ്സുകളിലും മറ്റ് സമ്മേളനങ്ങളിലും ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബ് നടത്തിയ പല പ്രസ്താവനകളും വളരെ ആക്ഷേപകരമായി കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്.
മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന് എഴുതിയ കത്തിൽ, മുഫ്തി സൈദ് സാഹിബ് എഴുതി, മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന്റെ ചില രചനകൾ വായിച്ചതിനും സദസ്സുകളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ നേരിട്ട് കേട്ടതിനും ശേഷം, ഒന്നോ രണ്ടോ കാര്യങ്ങൾ മാത്രമല്ല, പലതും സത്യത്തിന്റെയും നേരായ പാതയുടെയും വഴിയിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും, ഭൂരിപക്ഷ അഭിപ്രായത്തിനും കർമശാസ്ത്ര-ഹദീസ് പണ്ഡിതരുടെ വ്യക്തമായ പ്രസ്താവനകൾക്കും വിരുദ്ധമാണ് എന്നും അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി എന്ന് പറഞ്ഞു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രസ്താവനകളും വാക്കുകളും ഹനഫി മദ്ഹബിന് വിരുദ്ധമാണ് എന്നും, പല പ്രസ്താവനകളും പ്രവാചകൻമാരുടെയും സ്വഹാബികളുടെയും സച്ചരിതരായ ഖലീഫമാരുടെയും പദവിയെ കുറയ്ക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രസ്താവനകളും പണ്ഡിതരിൽ നിന്നും ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാരിൽ നിന്നും ആത്മീയ ഏകാന്തവാസങ്ങളിൽ നിന്നും അകലുന്നതിനും അവരെക്കുറിച്ച് സംശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു എന്നും,
ഇത് ഐക്യത്തിന് പകരം ഉമ്മത്തിൽ ഭിന്നത സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നും ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന് അദ്ദേഹം എഴുതി.
വ്യക്തമായും, ഇത് അതീവ ഗുരുതരമായ ഒരു കാര്യമാണ്. അതിനാൽ, ഇനി വിഷയം നിസാമുദ്ദീനിലേക്ക് പോകണോ വേണ്ടയോ എന്നത് മാത്രമല്ല. മറിച്ച്, ഈ പ്രവർത്തനം ശരിയായ പാതയിൽ തുടരുകയും ശരീഅത്തിൽ നിന്നും സുന്നത്തിൽ നിന്നും വ്യതിചലിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകയാണ് ഇപ്പോൾ വിഷയം. ഇരുപക്ഷത്തുമുള്ള വ്യക്തികളേക്കാൾ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ശരിയായ രൂപം സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ് വളരെ പ്രധാനം.
ഈ വ്യക്തികളെ ആദ്യം പരിഗണിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഫലമായി പ്രവർത്തനം ശരിയായ പാതയിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചാൽ പോലും, "ഞങ്ങളുടെ പൂർവികർ ഒരു നിശ്ചിത വഴി പിന്തുടരുന്നതായി ഞങ്ങൾ കണ്ടു, ഞങ്ങൾ അവരുടെ കാൽപ്പാടുകൾ പിന്തുടരുന്നത് തുടരും" എന്ന് പറഞ്ഞ ഇസ്രായേൽ മക്കളുടെ പ്രസ്താവന പോലെയാകും അത്. (ഖുർആൻ)
ഇന്ത്യയിലെ അഭിമാനകരമായ മത സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇത്ര ഗുരുതരമായ ആക്ഷേപങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്ക്, ഈ ആക്ഷേപങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടുകയും ഈ വിശദീകരണങ്ങൾ മുതിർന്ന പണ്ഡിതർ അംഗീകരിക്കുകയും, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിൽ നിന്ന് ഒരു വ്യക്തമായ, നിരുപാധികമായ പിൻവലിക്കൽ വരികയും ചെയ്യുന്നതുവരെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവനകൾ കേൾക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ഒരു മത വിധി എന്ന നിലയിൽ ജനങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കാൻ ഞങ്ങൾ നിർബന്ധിതരാകും.
അല്ലാത്തപക്ഷം, മുതിർന്ന പണ്ഡിതർ പൂർണമായി അപലപിച്ച ആശയങ്ങളിലും ചിന്തകളിലും അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഞങ്ങൾ തന്നെ ഉത്തരവാദികളാകും.
സൂറ അൻആമിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ കൽപ്പന ഇതാണ്: "നമ്മുടെ വചനങ്ങളെക്കുറിച്ച് [നിന്ദ്യമായ] സംസാരത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ നീ കണ്ടാൽ, അവർ മറ്റൊരു സംഭാഷണത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് വരെ അവരിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുക. പിശാച് നിന്നെ മറപ്പിച്ചാൽ, ഓർമ വന്നതിന് ശേഷം അക്രമികളായ ജനങ്ങളോടൊപ്പം ഇരിക്കരുത്." (സൂറ അൻആം, സൂക്തം: 68)
ഈ സൂക്തത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ഹസ്രത്ത് മുഫ്തി ഷഫീ സാഹിബ് എഴുതുന്നു, ഏതെങ്കിലും സൂക്തത്തിന്റെ അർത്ഥം വളച്ചൊടിക്കുന്നത്, അതായത് പ്രവാചകന്റെയും (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) സ്വഹാബികളുടെയും വിശദീകരണത്തിനും വ്യാഖ്യാനത്തിനും വിരുദ്ധമായി, അല്ലെങ്കിൽ ഇജ്മാഇന് (സമവായത്തിന്) വിരുദ്ധമായി ഖുർആനിൽ നിന്ന് അർത്ഥങ്ങൾ ഉരുത്തിരിച്ചെടുക്കുന്നത് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അതുപോലെ, ഖുർആനിൽ തെറ്റായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നവരും, അതിന്റെ അർത്ഥം വളച്ചൊടിക്കുന്നവരും, പുതുമകൾ (ബിദ്അത്ത്) കൊണ്ടുവരുന്നവരും ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ആശയത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു എന്ന് അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു. (മആരിഫുൽ ഖുർആൻ: വാല്യം 2, പേജ് 584)
ഹസ്രത്ത് മുഫ്തി ഷഫീ സാഹിബ് കൂടുതൽ എഴുതുന്നു, ഈ ചർച്ച സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, സ്വന്തം അഭിപ്രായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രഭാഷണത്തിൽ ഇരിക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല എന്നാണ്. അത്തരം ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രഭാഷണത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും ഒരു പാപമായിരിക്കും. വാസ്തവത്തിൽ, അവർ സംസാരം നിർത്തി മറ്റെന്തെങ്കിലും വിഷയത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ പോലും, അത്തരം ആളുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇരിക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.
ദാറുൽ ഉലൂം ദയൂബന്ദിലെയും മറ്റ് മത സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും മുതിർന്ന പണ്ഡിതർ മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന്റെ പല പ്രസ്താവനകളോടും വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രസ്താവനകളും വ്യക്തിപരമായ വ്യാഖ്യാനം കാരണം നേരായ പാതയിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അവർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
അതിനാൽ, എല്ലാ മുതിർന്ന പണ്ഡിതരും ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാരും അംഗീകരിക്കുന്ന വ്യക്തവും വ്യക്തമായതുമായ പിൻവലിക്കൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് വരെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.
പണ്ഡിതരുടെ മാർഗനിർദേശം അനിവാര്യമായ ഒരു കാര്യമാണ് എന്നത് ഓർമിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവിധ പ്രസ്താവനകൾ തെറ്റാണെന്നും അസ്വീകാര്യമാണെന്നും പല മുതിർന്ന പണ്ഡിതരും ഏകകണ്ഠമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിതിക്ക്, അവരുടെ മാർഗനിർദേശവും ദിശയും അംഗീകരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്.
ഈ പ്രവർത്തനം എപ്പോഴും ബഹുമാന്യരായ പണ്ഡിതരുടെ മാർഗനിർദേശത്തിൽ തുടരണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ ഇല്യാസ് സാഹിബ് വളരെ ആശങ്കാകുലനായിരുന്നു. തന്റെ അവസാന രോഗാവസ്ഥയിൽ, ഹസ്രത്ത് മുഫ്തി ഷഫീ സാഹിബ് അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ ഇല്യാസ് സാഹിബ് തന്റെ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു, "പ്രവർത്തനത്തിൽ സാധാരണക്കാർ കൂടുതലാണ്, പണ്ഡിതരുടെ എണ്ണം കുറവാണ്.
അതിനാൽ, നേതൃത്വം സാധാരണക്കാരുടെ കൈകളിലേക്ക് വരുമോ എന്നും, അവർ പ്രവർത്തനത്തിന് തെറ്റായ ദിശ നൽകുമോ എന്നും, അതിന് ഖിയാമത്ത് നാളിൽ എനിക്ക് ഉത്തരവാദിത്തം വഹിക്കേണ്ടി വരുമോ എന്നും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു" എന്ന് പറഞ്ഞു. (തഖ്രീർ ബന്ധി: വാല്യം 2, പേജ് 213)
അതിനാൽ വീണ്ടും, പ്രധാന ആശങ്ക പ്രവർത്തനം നേരായ പാതയിൽ തുടരണം എന്നതാണ്. ഇരുപക്ഷത്തുമുള്ള വ്യക്തികളേക്കാൾ പ്രവർത്തനമാണ് കൂടുതൽ പ്രധാനം.
ഒരു അവസരത്തിൽ, പ്രവാചകൻ (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) ഒരു സൈന്യത്തെ അയക്കുകയും, ഏതെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ട് കാരണം അവർ തിരിച്ചുവരികയും ചെയ്തപ്പോൾ, പ്രവാചകൻ (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) അവരെ കഠിനമായി ശാസിച്ചു, "ഞാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ വ്യക്തിക്ക് ആ കാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, ആ ചുമതല നിർവഹിക്കാൻ നിങ്ങൾ മറ്റൊരാളെ എന്തുകൊണ്ട് നിയമിച്ചില്ല?" എന്ന് പറഞ്ഞു. (അബൂ ദാവൂദ്)
ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും എഴുത്തുകൾ വായിച്ചതിന് ശേഷം, ഈ സങ്കീർണതയുടെയും ആശങ്കയുടെയും കാതൽ, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബ് 13 വ്യക്തികൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു ശൂറ (കൗൺസിൽ) ക്ക് വിധേയമാക്കണം എന്നതാണ് എന്ന നിഗമനത്തിൽ ഞങ്ങൾ എത്തിച്ചേർന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് മുമ്പ്, ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ ഇനാമുൽ ഹസൻ സാഹിബും തന്നെ മുതിർന്നവർക്കും വലിയവർക്കും വിധേയമാക്കി വെച്ചിരുന്നു എന്നും, ഈ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തനം മികച്ച രീതിയിലും വേഗത്തിലും പുരോഗമിച്ചു എന്നും ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാം.
അതിനാൽ, പ്രവർത്തനം മികച്ച രീതിയിൽ പുരോഗമിക്കുന്നതിന് ഹസ്രത്ത് മൗലാനാ സഅദ് സാഹിബിന് പിന്തുടരാൻ ഒരു മാതൃകാപരമായ മാതൃകയുണ്ട്.
ഇതിൽ, നമ്മുടെ സ്വന്തം മാർഗനിർദേശത്തിനും, മുഴുവൻ ഉമ്മത്തിന്റെ മാർഗനിർദേശത്തിനും, ഈ അനുഗ്രഹീത പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി പ്രാർത്ഥനകൾക്കായി നാമെല്ലാവരും തീർച്ചയായും ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യണം. അല്ലാഹുവിന് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയാം.
ഒപ്പുവെച്ചത്: (മുഫ്തി) ഇ. സാലിഹ് ജി. സാഹിബ്, സിക്ർ യമ കിഡ സാഹിബ്, ഹുസൈൻ മഹ്മൂദ് സാഹിബ്, മറ്റുള്ളവരും



ഉറവിടം: https://raddefst.blogspot.com/2018/10/Ulama-south-africa-ka-moqif.html

